Column: De beest uithangen
De column werd gepubliceerd in het Nederlandse maandblad Spiegelbeeld april 2010.
De beest uithangen
Dieren zijn zo gemeen. Meedogenloos verscheuren ze hun prooi. Onverbiddelijk vechten ze om de beste partner. Genadeloos vallen ze soms ons mensen aan. Als je zo gemeen bent, kan je vast en zeker geen medeleven voelen. Behalve onze huisdieren natuurlijk. Zij kwispelen van blijdschap als we ze aaien. Zij zijn triestig als we te lang van huis wegblijven. Zij hebben gevoelens en pikken zelfs onze gemoedstoestand op. Zij kennen medeleven.
Interview: Kweekvlees voor een beter milieu?
Incubator voor kweekvlees
Volgens sommigen kan kweekvlees een oplossing bieden aan de stijgende vraag naar vlees en de milieu- en dierenwelzijnsproblemen die met de intensieve veeteelt gepaard gaan. Ik ging praten met Bernard Roelen, celbioloog en wetenschappelijk onderzoeker en docent in de Reproductiebiologie, die aan de Universiteit Utrecht onderzoek doet naar kweekvlees.
Het interview werd gepubliceerd in EOS magazine 4, 2010.
Climategate, cowgate: braingate?
Image credit: Timo Balk
Eerst was er Climategate: volgens uitgelekte e-mails was een reconstructie van de temperatuursveranderingen in het noordelijke halfrond gedurende het laatste millennium zoals voorgesteld in de beruchte hockeystick-grafiek niet correct gebeurd. Zelfs het IPCC – en haar voorzitter Rachendra Pachauri – kwam onder vuur te liggen. De klimaatnegationisten grepen deze hetze aan om de menselijke rol in de opwarming van de aarde compleet naar de vuilnisbak te verwijzen. De hockeystick-grafiek werd nochtans bevestigd door tal van andere publicaties. Nu is er Cowgate: een Amerikaanse wetenschapper beweert dat koeien met hun boeren en winden helemaal niet bijdragen aan de opwarming van de aarde en dat een verminderde consumptie van vlees en zuivel de opwarming van de aarde dus niet terugdringt. De rapporten die het tegendeel bewijzen zijn ondertussen niet meer op een hand te tellen, dus som ik ze hier niet op. Ik verwijs wel graag naar een recent internationaal rapport dat de milieu- en sociale impact van de veeteelt aan de kaak stelt.
Belgen worden dikker en zieker
Image credit: Geo Cristian
De Belgen worden steeds dikker, dat blijkt uit de gezondheidsenquête van het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid. Korte tijd geleden al lazen we in de krant dat liefst anderhalf miljoen Belgen cholesterolremmende geneesmiddelen neemt. Cardioloog Pedro Brugada van het UZ Jette had het over een epidemie van zwaarlijvigheid (obesitas), die ook de toename van het aantal suikerzieken verklaart. De auteurs van de gezondheidsenquête beëindigen hun rapport met de conclusie dat de resultaten een signaal aan de overheid moeten zijn om nog meer aandacht te besteden aan de promotie van gezonde voeding en lichaamsbeweging in hun gezondheidsbeleid. Vandaag de dag doen de nationale overheid en de Europese Unie voor een deel het omgekeerde door de ondersteuning en promotie van zuivel- en vleesproducten. Volgens een recente studie kan een taks op ongezonde voeding de consument aanzetten om gezondere producten in zijn winkelkar te leggen. De vleestaks is misschien een goede optie… Verder lezen »
Vleestaks kan vruchten afwerpen
Image credit: Miroslav Sárička
Onze overheid heeft met de bestaande informatie over de negatieve effecten van de vleesconsumptie op het milieu en de gezondheid van haar burgers nog niet zo veel aangevangen. Actieve vleesmindering wordt niet aangemoedigd, al heb ik opgevangen dat een vleesloze dag nu misschien toch in het nieuwe nationale voedingsplan zou worden opgenomen (hoera!). Dat zou niet te vroeg zijn, want al die jaren van ‘wir haben es nicht gewusst’ droeg de overheid onvoldoende zorg voor de gezondheid van haar burgers. Teveel Belgen lijden aan hart- en vaatziekten, overgewicht, diabetes en bepaalde kankers, en die ziekten worden nu net allemaal met een te hoge consumptie van vlees en andere dierlijke producten geassocieerd. Ik had het eerder al over onze Nederlandse buren die ons zoals steeds een stapje voor zijn, bijvoorbeeld met hun idee om een vleestaks in te voeren. Spijtig genoeg liet minister Verburg (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) onlangs weten de vleestaks niet zo genegen te zijn. Laat ons hopen dat ze van mening verandert, want uit een recente studie blijkt dat taksen op ongezonde voeding echt wel helpen… Verder lezen »
Indische olifanten zijn overwerkt
© Helga D'Havé. Tempelolifant in Pondicherry, Tamil nadu, India.
De olifanten in de Zuid-Indische staat Kerala zijn overwerkt, aldus een artikel op de website van de BBC, dat ingekort werd overgenomen door De Standaard. Ik reisde zelf lange tijd in India, ook in Kerala, en zag er olifanten aan het werk in tempels. Ik bewonderde ook wilde olifanten in het Wayanad natuurreservaat te Kerala. En ik las te vaak in de krant dat een olifant mensen had gedood: de berijder, pelgrims in tempels of dorpelingen. Ook veel olifanten vinden de dood, bijvoorbeeld doordat ze door een voertuig worden gegrepen als ze in paniek amok lopen. Telkens hetzelfde scenario: de olifant gaat door het lint, wellicht tengevolge van stress. Deze dieren hebben in het wild nauwe sociale banden en zijn intelligent, en dat gaat niet samen met gevangenschap. Zoals zo vaak – zie ook het recente verhaal van orka Tilikum die zijn trainer doodde – worden problemen met dieren door de mens zelf veroorzaakt… Verder lezen »
Rauw tegen beroerte
Image credit: Edmondo Dantes
Rauw is gezond, niet alleen als het over chocolade gaat. Raw foodisten, zijn daar zo sterk van overtuigd dat ze alleen nog maar rauw voedsel eten. Ik heb zelf ook met momenten mijn inname van rauw voedsel de hoogte ingedreven, maar zodra het kouder wordt, schreeuwt mijn lichaam om warm voedsel en discipline is niet mijn sterkste punt. Toch probeer ik elke dag – naast mijn fruitsalade – minstens een extra portie rauw te eten, meestal in de vorm van een groene smoothie. Volgens onderzoekers van de Universiteit Wageningen zou de inname van veel rauwe groenten en fruit het risico op beroerte verminderen. Meteen een bijkomende reden om dagelijks die rauwe portie naar binnen te werken!
The Cove wint Oscar
The Cove, een documentaire die ons meeneemt naar het Japanse plaatsje Taijji waar dolfijnen in een baai massaal worden afgeslacht, heeft een Oscar gewonnen voor de beste documentaire! Verdiend, want de opzet van de documentaire – we volgen de filmmakers bij alle voorbereidingen om de slachting te filmen tot het eigenlijke moment – is bijzonder origineel en van begin tot einde spannend. Wie te veel wrede beelden vreest – ik was er zelf bang voor, maar ben toch maar gaan kijken – kan ik geruststellen: de filmmakers tonen alleen wat ze moeten tonen. Maar dat belet natuurlijk niet dat het bekijken van de film sterke emoties oproept. Zelf kon ik naar het einde toe maar moeilijk mijn tranen bedwingen. Wie de film niet in de bioscoop zag, kan de dvd bekijken. Een must see!
Hier vind je een oudere post over de film en wetenschappelijke feiten over de cognitieve eigenschappen van dolfijnen en andere walvisachtigen.
Onderweg: Chocoholic Amsterdam
Je zult me niet horen zeggen dat ik verslaafd ben aan chocolade – ik kan echt wel dagen zonder – maar ik vind het eigenlijk fijner met. Van tijd tot tijd heb ik chocolade cravings, zoals afgelopen weekend toe ik een Nederlandse vriendin bezocht in Amsterdam. En waarom eigenlijk ook niet? Als veganist eet ik alleen pure chocolade en die variant is stukken gezonder dan melkchocolade. Gelukkig was er vlakbij de plaats waar mijn vriendin woont (Oud-Zuid) een natuurvoedingswinkel. Ik zag er vooral herkenbare producten, maar mijn aandacht werd getrokken door een reep 100% rauwe chocolade die ik in België nog niet zag. En laat rauwe chocolade nu net nog gezonder zijn dan bewerkte pure chocolade… Verder lezen »
