Interview: Kweekvlees voor een beter milieu?
Incubator voor kweekvlees
Volgens sommigen kan kweekvlees een oplossing bieden aan de stijgende vraag naar vlees en de milieu- en dierenwelzijnsproblemen die met de intensieve veeteelt gepaard gaan. Ik ging praten met Bernard Roelen, celbioloog en wetenschappelijk onderzoeker en docent in de Reproductiebiologie, die aan de Universiteit Utrecht onderzoek doet naar kweekvlees.
Het interview werd gepubliceerd in EOS magazine 4, 2010.
INTERVIEW:
De stijgende wereldbevolking vraagt steeds meer vlees. Maar er zijn grenzen aan de groei van de veeteelt. Wetenschappers zoeken daarom volop naar alternatieve eiwitbronnen. Een team van Nederlandse wetenschappers onderzoekt of er een rol is weggelegd voor kweekvlees.
Bernard Roelen van de Universiteit Utrecht doet in de eerste plaats onderzoek naar geslachtscellen. ‘Ik onderzoek hoe eicellen worden klaargemaakt om bevrucht te worden en ik kijk naar de embryonale ontwikkeling bij dieren. In mijn onderzoek werk ik vooral met stamcellen en door die expertise raakte ik betrokken bij het Nederlandse kweekvleesproject, want kweekvlees wordt van stamcellen gemaakt. We zitten in het beginstadium van het onderzoek en hebben nog heel wat wetenschappelijke vragen te beantwoorden.’
Wat zijn de uitdagingen van de productie van kweekvlees?
‘De productie van kweekvlees moet in twee fasen gebeuren. Eerst willen we dat stamcellen van varkens of runderen zich in vitro (in een kweekschaaltje) vermenigvuldigen. We willen dus van een aantal cellen veel cellen maken. Maar in dat stadium willen we wel dat de stamcellen zich gedurende bepaalde tijd niet specialiseren tot een bepaald type cel, want als dat gebeurt, stoppen de cellen met delen. In de tweede fase, als we voldoende cellen hebben, willen we net wel dat de cellen zich specialiseren, namelijk tot skeletspiercellen, want vlees bestaat hoofdzakelijk uit dat type cellen. We bestuderen dus welke omstandigheden nodig zijn opdat stamcellen zich delen zonder dat ze zich specialiseren en we onderzoeken hoe we de cellen vertellen dat ze op een bepaald moment allemaal skeletspier moeten worden. Deze vragen houden ons al een aantal jaar bezig en momenteel gaan de processen nog niet zo efficiënt als we dat willen.’
Wat is de reden van dit onderzoek?
‘Mijn persoonlijke drijfveer om aan dit project mee te werken is de milieu-impact van de veeteelt. Het houden van dieren voor de vleesproductie belast het milieu enorm, want al die dieren moeten eten. Er moeten massa’s veevoeder worden verbouwd, iets wat veel energie vraagt, en bovendien produceren de dieren het broeikasgas methaan. De milieu-impact van de productie van eiwitten moet naar omlaag en dat kan op verschillende manieren. Een daarvan zou het maken van vlees in een laboratorium kunnen zijn. Volgens berekeningen zou kweekvlees minder energie vragen en een beduidend lagere milieu-impact hebben. Maar er zijn ook andere redenen om kweekvlees te ontwikkelen, zoals de groeiende wereldbevolking of het dierenwelzijn. Als de wereldbevolking blijft stijgen en steeds meer mensen vlees willen, dan wordt de milieu-impact alleen maar groter. Andere mensen willen vlees zonder dat er een dier moet lijden of zelfs gedood worden. Als wetenschappers moeten we nadenken hoe we dergelijke problemen kunnen oplossen en kweekvlees kan dan misschien een van de oplossingen zijn.’
Kan een dierlijke cel de hele wereld voeden?
Onderzoeker Bernard Roelen, Universiteit Utrecht
‘Het hangt af van de stamcellen die je gebruikt, bijvoorbeeld van een volwassen dier of van een jong dier, maar in theorie kan je met een embryo de hele wereldbevolking voeden. Het is onduidelijk of dit ook in de praktijk zou lukken, maar hoe dan ook zou je veel minder dieren nodig hebben dan de vleesproductie nu vraagt. Momenteel zien we dat volwassen stamcellen na een aantal maanden kweek sterven. De kweekomstandigheden moeten dus duurzamer worden, zodat de cellen zich kunnen blijven vernieuwen zonder dat ze veranderen. Alleen dan kunnen we op een diervriendelijke manier van weinig cellen grote hoeveelheden vlees kweken.’
Wanneer kunnen we kweekvlees kopen?
‘Die vraag kan ik onmogelijk beantwoorden, maar ik schat niet dat dit binnen tien jaar het geval zal zijn. Winston Churchill had ook de idee om kip in een kweekbakje te kweken. In 1932 voorspelde hij dat dit binnen vijftig jaar normaal zou zijn, maar die voorspelling kwam niet uit. Ik waag me dus liever niet aan voorspellingen. Er spelen ook zoveel factoren mee, zoals de hoeveelheid geld die beschikbaar is voor onderzoek, de doorbraken die we in het onderzoek realiseren en de vraag of bedrijven geïnteresseerd zijn om kweekvlees te produceren, want zelf gaan we dat niet doen.’
Helga D’Havé
Gerelateerde posts (automatisch gegenereerd):
