Column: Medeleven gaat door de maag
© Helga D'Havé. Kalfje, Italië.
De column werd gepubliceerd in het Nederlandse maandblad Spiegelbeeld september 2010.
Medeleven gaat door de maag
Dierloos eten is ongezond en extreem. Althans dat deed zowat iedereen me geloven toen ik zo’n twintig jaar geleden als vegetarische tiener door het leven ging. Wat ik dan wel at? Of het misschien daarom was dat ik mager was? Of ik wel alle nodige vitaminen en mineralen binnen kreeg? In die tijd was je als vegetariër een regelrechte zonderling. En massa’s argumenten om je keuze te verantwoorden, waren er toen nog niet voorhanden. Maar diep vanbinnen wist ik dat ik deed wat ik moest doen. Voor de dieren. Verder lezen »
Vis eens geen vis, doe eens geen pijn
De wetenschappelijke bewijzen dat vissen pijn voelen, dikken verder aan. Misschien hebben vissen zelfs een bewustzijn. In het boek ‘Do fish feel pain?’ wordt ook nog gesteld dat vissen intelligent zijn en zelfs een langdurig geheugen hebben…
Column: De beest uithangen
De column werd gepubliceerd in het Nederlandse maandblad Spiegelbeeld april 2010.
De beest uithangen
Dieren zijn zo gemeen. Meedogenloos verscheuren ze hun prooi. Onverbiddelijk vechten ze om de beste partner. Genadeloos vallen ze soms ons mensen aan. Als je zo gemeen bent, kan je vast en zeker geen medeleven voelen. Behalve onze huisdieren natuurlijk. Zij kwispelen van blijdschap als we ze aaien. Zij zijn triestig als we te lang van huis wegblijven. Zij hebben gevoelens en pikken zelfs onze gemoedstoestand op. Zij kennen medeleven.
Indische olifanten zijn overwerkt
© Helga D'Havé. Tempelolifant in Pondicherry, Tamil nadu, India.
De olifanten in de Zuid-Indische staat Kerala zijn overwerkt, aldus een artikel op de website van de BBC, dat ingekort werd overgenomen door De Standaard. Ik reisde zelf lange tijd in India, ook in Kerala, en zag er olifanten aan het werk in tempels. Ik bewonderde ook wilde olifanten in het Wayanad natuurreservaat te Kerala. En ik las te vaak in de krant dat een olifant mensen had gedood: de berijder, pelgrims in tempels of dorpelingen. Ook veel olifanten vinden de dood, bijvoorbeeld doordat ze door een voertuig worden gegrepen als ze in paniek amok lopen. Telkens hetzelfde scenario: de olifant gaat door het lint, wellicht tengevolge van stress. Deze dieren hebben in het wild nauwe sociale banden en zijn intelligent, en dat gaat niet samen met gevangenschap. Zoals zo vaak – zie ook het recente verhaal van orka Tilikum die zijn trainer doodde – worden problemen met dieren door de mens zelf veroorzaakt… Verder lezen »
The Cove wint Oscar
The Cove, een documentaire die ons meeneemt naar het Japanse plaatsje Taijji waar dolfijnen in een baai massaal worden afgeslacht, heeft een Oscar gewonnen voor de beste documentaire! Verdiend, want de opzet van de documentaire – we volgen de filmmakers bij alle voorbereidingen om de slachting te filmen tot het eigenlijke moment – is bijzonder origineel en van begin tot einde spannend. Wie te veel wrede beelden vreest – ik was er zelf bang voor, maar ben toch maar gaan kijken – kan ik geruststellen: de filmmakers tonen alleen wat ze moeten tonen. Maar dat belet natuurlijk niet dat het bekijken van de film sterke emoties oproept. Zelf kon ik naar het einde toe maar moeilijk mijn tranen bedwingen. Wie de film niet in de bioscoop zag, kan de dvd bekijken. Een must see!
Hier vind je een oudere post over de film en wetenschappelijke feiten over de cognitieve eigenschappen van dolfijnen en andere walvisachtigen.
Lezersbrief De Morgen: Wilde dieren tem je niet
Hieronder vind je mijn lezersbrief die werd gepubliceerd in De Morgen van 2 maart 2010 als reactie op De Gedachte ‘To free of not to free Willy’ van Harry Schram, over de orka die zijn trainer doodde. Mijn vorige post over dit voorval kan je hier lezen.
Lezersbrief:
Harry Schram vindt een verbod op het houden van orka’s in gevangenschap nonsens, want ‘het ongeval had vermeden kunnen worden door de zeezoogdieren met dezelfde omzichtigheid als pakweg olifanten of landroofdieren te benaderen.’ Hij redeneert hier louter vanuit het menselijke standpunt: hoe kunnen we dergelijke tragedies vermijden? Het is uiteraard nodig dat we ons die vraag stellen, maar dat kan alleen door ook vanuit het standpunt van het dier te denken: waarom doet een dier dit en hoe kunnen we dit vermijden? Verder lezen »
Wilde dieren tem je niet
Image credit: Bekki Putinski
Orka Tilikum doodde op 24 februari in het Sea World park te Orlando zijn vrouwelijke trainer. Dit bijzonder tragische voorval kan voor sommigen in schril contrast staan met mijn eerdere posts over medeleven bij dieren. Maar laat ons de feiten in hun context bekijken: de orka is en blijft een roofdier dat in de natuur ondermeer jaagt op vissen, zeehonden, zeeleeuwen en walvisachtigen. Orka Tilikum is en blijft een wild dier, ook al bevindt hij zich al meer dan twintig jaar in gevangenschap en heeft hij al die tijd contact met mensen. Een wild dier dat zich in een onnatuurlijke situatie bevindt, kan niet volledig zichzelf zijn. Gevangenschap brengt stress en frustraties met zich mee en kan tot verstoord gedrag leiden. Uiteraard is dat laatste onvoorspelbaar… Maar laat ons ook realistisch zijn; een dier als een orka kan gemakkelijk een mens pijn doen of zelfs doden zonder dat het beseft wat het aanricht, want in tegenstelling tot ons heeft het mogelijk geen idee van de enorme kracht die van zijn lichaam uitgaat. De grens tussen spelen en pijn doen kan in dit geval heel nauw zijn… Verder lezen »
DEEL I van het interview met Marc Bekoff: ‘Ook dieren kennen gevoelens en moraliteit’
Dit is het eerste deel van het interview met Marc Bekoff, professor Emeritus Ecologie en Evolutionaire Biologie verbonden aan de Amerikaanse University of Colorado,en gespecialiseerd in het sociale gedrag en emotionele leven van dieren. Met als bonus een video, met dank aan Robin Van Nuffel, cameraman van dienst! Het tweede deel van het interview wordt binnenkort online gezet en heeft als thema: ‘Er is nood aan meer medeleven tussen mensen en tussen mensen en dieren’.
Het interview kan hieronder worden gelezen of als pdf worden gedownload (publicatie in EOS magazine 2, 2010).
INTERVIEW – DEEL I:
Dieren zijn morele wezens die net als mensen het onderscheid kunnen maken tussen goed en kwaad, stelt bioloog Marc Bekoff. Volgens de Amerikaanse emeritus hoogleraar is de vraag niet of dieren gevoelens of moraliteit hebben, maar wel wat de evolutionaire betekenis ervan is…
Ook vogels slapen er beter een nachtje over
Image credit: www.schouwenburg.org
Misschien ben jij net als ik een van die nachtbrakers die als student menig nachtje ‘doorstak’ om te studeren, om vervolgens zonder slaap naar het examen te vertrekken. Ik had er zelf doorgaans succes mee en voelde me er goed bij, want naar mijn gevoel zat alles wat ik leerde vers in mijn geheugen. Maar als ik onderzoekers moet geloven, heb ik geluk gehad of ben ik een uitzondering, want heel wat studies tonen ondertussen aan dat slaap goed is voor je geheugen. Dat is niet anders voor vogels… Verder lezen »
Preview video van het interview met etholoog Marc Bekoff
Kort videofragment als teaser voor een interview met de Amerikaanse bioloog dr. Marc Bekoff:
Het eerste deel van het interview verschijnt deze week in EOS magazine nr. 2 (2010) en wordt binnenkort ook hier integraal gepubliceerd. Ook het tweede deel van het interview zal hier worden gepubliceerd.
