Interview: Kweekvlees voor een beter milieu?
Incubator voor kweekvlees
Volgens sommigen kan kweekvlees een oplossing bieden aan de stijgende vraag naar vlees en de milieu- en dierenwelzijnsproblemen die met de intensieve veeteelt gepaard gaan. Ik ging praten met Bernard Roelen, celbioloog en wetenschappelijk onderzoeker en docent in de Reproductiebiologie, die aan de Universiteit Utrecht onderzoek doet naar kweekvlees.
Het interview werd gepubliceerd in EOS magazine 4, 2010.
Climategate, cowgate: braingate?
Image credit: Timo Balk
Eerst was er Climategate: volgens uitgelekte e-mails was een reconstructie van de temperatuursveranderingen in het noordelijke halfrond gedurende het laatste millennium zoals voorgesteld in de beruchte hockeystick-grafiek niet correct gebeurd. Zelfs het IPCC – en haar voorzitter Rachendra Pachauri – kwam onder vuur te liggen. De klimaatnegationisten grepen deze hetze aan om de menselijke rol in de opwarming van de aarde compleet naar de vuilnisbak te verwijzen. De hockeystick-grafiek werd nochtans bevestigd door tal van andere publicaties. Nu is er Cowgate: een Amerikaanse wetenschapper beweert dat koeien met hun boeren en winden helemaal niet bijdragen aan de opwarming van de aarde en dat een verminderde consumptie van vlees en zuivel de opwarming van de aarde dus niet terugdringt. De rapporten die het tegendeel bewijzen zijn ondertussen niet meer op een hand te tellen, dus som ik ze hier niet op. Ik verwijs wel graag naar een recent internationaal rapport dat de milieu- en sociale impact van de veeteelt aan de kaak stelt.
Belgen worden dikker en zieker
Image credit: Geo Cristian
De Belgen worden steeds dikker, dat blijkt uit de gezondheidsenquête van het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid. Korte tijd geleden al lazen we in de krant dat liefst anderhalf miljoen Belgen cholesterolremmende geneesmiddelen neemt. Cardioloog Pedro Brugada van het UZ Jette had het over een epidemie van zwaarlijvigheid (obesitas), die ook de toename van het aantal suikerzieken verklaart. De auteurs van de gezondheidsenquête beëindigen hun rapport met de conclusie dat de resultaten een signaal aan de overheid moeten zijn om nog meer aandacht te besteden aan de promotie van gezonde voeding en lichaamsbeweging in hun gezondheidsbeleid. Vandaag de dag doen de nationale overheid en de Europese Unie voor een deel het omgekeerde door de ondersteuning en promotie van zuivel- en vleesproducten. Volgens een recente studie kan een taks op ongezonde voeding de consument aanzetten om gezondere producten in zijn winkelkar te leggen. De vleestaks is misschien een goede optie… Verder lezen »
Vleestaks kan vruchten afwerpen
Image credit: Miroslav Sárička
Onze overheid heeft met de bestaande informatie over de negatieve effecten van de vleesconsumptie op het milieu en de gezondheid van haar burgers nog niet zo veel aangevangen. Actieve vleesmindering wordt niet aangemoedigd, al heb ik opgevangen dat een vleesloze dag nu misschien toch in het nieuwe nationale voedingsplan zou worden opgenomen (hoera!). Dat zou niet te vroeg zijn, want al die jaren van ‘wir haben es nicht gewusst’ droeg de overheid onvoldoende zorg voor de gezondheid van haar burgers. Teveel Belgen lijden aan hart- en vaatziekten, overgewicht, diabetes en bepaalde kankers, en die ziekten worden nu net allemaal met een te hoge consumptie van vlees en andere dierlijke producten geassocieerd. Ik had het eerder al over onze Nederlandse buren die ons zoals steeds een stapje voor zijn, bijvoorbeeld met hun idee om een vleestaks in te voeren. Spijtig genoeg liet minister Verburg (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) onlangs weten de vleestaks niet zo genegen te zijn. Laat ons hopen dat ze van mening verandert, want uit een recente studie blijkt dat taksen op ongezonde voeding echt wel helpen… Verder lezen »
Vegetariërs hebben lager risico op botontkalking
Image credit: Postbear
Een vegetarische voeding beschermt het lichaam beter tegen botontkalking (osteoporose) dan een vleeshoudende voeding. Dat blijkt uit een studie van Peter Deriemaeker en collega’s van de Vrije Universiteit Brussel. Verrassend is dit niet. Eerdere studies tonden al aan dat vegetariërs gezonde botten hebben en dat ze geen hoger risico op breuken hebben dan wie vlees of vis eet.
Pijnloze dieren: what’s next?
© Helga D'Havé. Kalfje in box, veel te jong van de moeder weggehaald.
Hoe moeilijk iets ook te verkrijgen is, hoe ontelbaar de barrières zijn, hoe hoog de contra’s zich opstapelen; wij mensen zoeken en vinden manieren om te krijgen wat we willen. Zijn er economische, technische of ethische bezwaren, dan prutsen we gewoon aan ons concept tot het ‘meer aanvaardbaar’ is, ook al zijn de bezwaren torenhoog en kunnen we ze nooit volledig uit de weg ruimen. Neem nu de productie van vlees. In een eerdere post schreef ik over de toediening van visolie aan het voeder van koeien opdat de koeien minder methaan zouden uitstoten: een antwoord van wetenschappers op de belangrijke rol van de veeteelt in de uitstoot van broeikasgassen? Nu willen wetenschappers dieren creëren die geen pijn meer voelen: een antwoord op de wanpraktijken in de intensieve veehouderij? Ik begrijp zelden waarom mensen voor de moeilijkste weg kiezen, waarom ze halsstarrig proberen de principes van de natuur in hun voordeel om te buigen, terwijl de oplossing zo voor de hand liggend en eenvoudig is: dierlijke eiwitten vervangen door plantaardige eiwitten. We hebben de natuur bijna volledig naar onze hand gezet; wordt het niet langzaam aan tijd dat we de natuur natuur laten zijn en dat we dieren dieren laten zijn? Verder lezen »
DEEL II van het interview met Marc Bekoff: ‘Er is nood aan meer medeleven tussen mensen en tussen mensen en dieren’
Dit is het tweede deel van het interview met Marc Bekoff, veganist en professor emeritus Ecologie en Evolutionaire Biologie verbonden aan de Amerikaanse University of Colorado.
INTERVIEW – DEEL II:
De meeste mensen erkennen het bestaan van emoties bij hun hond of kat, maar niet bij kippen, varkens, koeien of andere dieren die we niet als huisdier houden. Bioloog dr. Marc Bekoff doet een oproep voor een wereld met meer medeleven, waar mensen elkaar en dieren beter behandelen.
Vegetarisch eten: lager risico op zwaarlijvigheid en kanker
Image credit: Agata Urbaniak
Jaarlijks worden meer dan 100.000 kankers in de Verenigde Staten veroorzaakt door zwaarlijvigheid. Zwaarlijvigheid is meestal het gevolg van te weinig lichaamsbeweging en een ongezond eetpatroon, waarin onder andere een overmaat aan verzadigde vetten en dierlijk voedsel een belangrijke rol spelen. Aan de andere kant toonden verschillende studies aan dat vegetariërs een lager risico hebben op zwaarlijvigheid (BMI ≥ 30) en overgewicht (25 < BMI <30). Belangrijk om weten, want zwaarlijvigheid is niet alleen een risicofactor voor kanker, maar ook voor hart- en vaatziekten, diabetes en een hoge bloeddruk. Verder lezen »
Eten koeien weldra ons visbestand op?
© Helga D'Havé
Koeien produceren veel methaan, een broeikasgas dat 23 keer sterker is dan CO2. Met zijn alleen minder vlees eten, is daarom een goede manier om de opwarming van de aarde terug te dringen. Maar vlees blijft voor de meeste mensen vlees; iets wat je elke dag moet eten, iets wat lekker is… iets waarvan de productie het milieu schaadt. Zelfs wetenschappers geven niet op: ze zoeken ijverig naar manieren om de koeien minder methaan te laten uitstoten. Zo sleutelen ze onder andere aan de samenstelling van het veevoeder: volgens sommige wetenschappers moeten koeien maar visolie eten. Nu vraag ik me af of diezelfde wetenschappers ooit al van overbevissing hebben gehoord of van de milieu-impact van aquacultuur? Verder lezen »
Verhoogde vleesconsumptie, sterk verhoogde milieu-impact
© Helga D'Havé
Als we minder vlees zouden eten, zouden we de opwarming van het klimaat drastisch kunnen terugschroeven. Daar zijn wetenschappers en milieu- en andere middenveldorganisaties – en zelfs de overheid - het ondertussen over eens. Maar de milieu-impact van de veeteelt reikt veel verder dan dat: de productie van vlees vraagt veel energie, water en land. Emiel Elferink stelt in zijn doctoraatsonderzoek dat hij uitvoerde aan de Rijksuniversiteit Groningen dat bij een verdubbeling van de vleesconsumptie, de milieu-impact méér dan dubbel zo groot is. Dat verbaast me niet. Wat me wel verbaast, is dat onze overheid met deze informatie bitter weinig aanvangt… De bescherming van het leefmilieu en de gezondheid van haar burgers stopt blijkbaar zodra de landbouw een hoofdrol speelt.
